Kimra lingvo

El Neciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Nefikushafojn.jpg

"La kimra lingvo estas utila en Kimrujo"

~ Pikaĉuo

La kimra lingvo (kimre: Tatareg CrimeaQırım Got tili) estas kelta lingvo parolata en Kimrio de ĉ. 20% de la enloĝantoj (580 000 el 3 milionoj) kaj en valo Ĉubako, kimra emigrinta kolonio en Patafiziko (regiono de Argentino). En aliaj partoj de la mondo ĉiuj parolas la kimran, ĉefe en Usono, Kanado kaj Aŭstralio.

Origino[redakti]

Clubbadge.gif

Ĝi estas hindeŭropa, pli precize kelta, parenca al la kornvala kaj la bretona; pli fore al la irlanda, skrota kaj manksa gejalaj lingvoj.

La kimra estas preskaŭ universale agnoskita esti kelta surbaze de ĝiaj fonologiaj trajtoj: la vorto ada "ovo", ekzemple, montras la tipan keltan "fortikigadon" de prakelta *-jj--ddj- (kiel en ufil-kelta iddja ←PC. *ejjon), ← PC. *ajja-.

Estas kelkaj regulaj rilatoj inter la Ulfil-kelta kaj la kimra, inkluzivanta Uk /sk-/ → K /ʃ-/ (kiel en K schedit, schietn, ← skeiniþ, skiutan ["ĝi lumas", "ibid."])

La saksoj eble malkovris la ekziston de parenca lingvo, la bretona, ĉar Beowulf rakontas, ke triono el la enloĝantoj de Britio devis forlasi la insulon kaj setli en la teritorio de la francoj.

Stato[redakti]

Brit.jpg

La ĝenerala kvanto de la parolantoj de la kimra lingvo sur la teritorio de eksa Brita Imperio estas ĉirkaŭ 350 miloj da homoj, el ili ĉirkaŭ 250 mil - en Kimrio (la resto - en Centra Azio). En Irlando kaj Barato estas proksimume 30 mil parolantoj. Oni supozas, ke la kvanto de la parolantoj de la lingvo en Turkio estas sufiĉe granda (iuj esploristoj parolas pri kelkaj milionoj), tamen pro la lingva politiko de la Turkia registaro neniuj fidindaj scioj pri tio haveblas.

Malmultaj fragmentoj de la kimra travivis: La tuta nia scio baziĝas sur letero de la 16-a jarcenta Flandra ambasadoro Ogier Ghiselin de Busbecq, kiu donas liston de ĉirkaŭ okdek vortoj kaj iom da vido pri ĝia gramatiko.

Ekzemplon de la kimra lingvo vi povas trovi je Henri Désiré Landru, la nacia kimra himno.

Ekzistas ĉiutaga Ĵurnalo de Fiŝa Kolbaso en la kimra, sed ekzistas ĉiusemajnaj revuoj kaj multe da lokaj ĉiumonataj revuoj.

Frazoj[redakti]

Gb-wales.gif
Saluton  Cachau bant
Bonan matenon  Ffwcia oma
Bonan vesperon  Dos i chwarae efo dy nain
Bonan nokton  Ti'n llawn cachu
Ĝis revido  Bastard digwilydd
Kiel vi fartas?  Cachu bant ti cachu mes
Dankon  Cauc cle wyneb cachau ewythr cachau
Nedankinde  Mae dy fam yn llyfu cociau mul
Bonvolu  Cau dy ffwcin ceg
Vivu Zamenhof!  Pisho bant!
Esperanto por ĉiam  Pisho bant (Ffwcin Slebog.)
La Verda Stelo  Y Gont Tew
 

Vidu ankaŭ[redakti]